W lutym br. podpisałam umowę przedwstępną na zakup domu. Dom kupowałam od spadkobiercy na podstawie testamentu (jeszcze przed wyrokiem o nabyciu spadku). W lutym też zamieszkałam w nim wraz z rodziną, ponieważ sprzedałam swoje mieszkanie (żeby kupić dom). Obecnie toczy się postępowanie spadkowe i strona, której należy się zachówek, nie zgadza się z testamentem – podważyła go i wniosła do sądu sprawę o zabezpieczenie spadku, tj. o spis przez komornika masy spadkowej oraz dozór sądu nad spadkiem. Pomimo że termin umowy kupna-sprzedaży uzgodniliśmy na styczeń 2005 roku, postanowiliśmy umowę rozwiązać (również notarialnie), ponieważ nie ma widoków na szybkie zakończenie sprawy spadkowej, a tym samym zakończenie naszej umowy. Uzgodniliśmy ze sprzedającą, że zostaniemy w domu do końca maja 2005 roku, a ona odda nam wpłaconą zaliczkę, żebyśmy mogli kupić inną nieruchomość. Proszę mi powiedzieć, jakie mam prawa – czy mogę tam mieszkać do wyznaczonego terminu, jeżeli zarząd nieruchomością przejmie sąd. W domu znajdują się moje rzeczy i meble, więc boję się, żeby komornik nie zaliczył ich do masy spadkowej. Nie jesteśmy tam zameldowani.
W myśl przepisu art. 634 kodeksu postępowania cywilnego spadek zabezpiecza się, gdy z jakiejkolwiek przyczyny grozi naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, zniszczenie albo nieusprawiedliwione rozporządzenie ze szkodą dla spadkobiercy lub innej osoby zainteresowanej. Wniosek o zabezpieczenie spadku składa się do sądu w okręgu, w którym znajdują się rzeczy wchodzące w skład spadku. Z wnioskiem o zabezpieczenie może wystąpić nie tylko spadkobierca, ale także inne osoby, na przykład uprawniony do zachowku, współwłaściciel rzeczy, wierzyciel zmarłej osoby oraz urząd skarbowy. Kodeks postępowania cywilnego w art. 636 wymienia środki zabezpieczenia spadku:
- spisanie majątku ruchomego i oddanie go pod dozór,
- złożenie do depozytu sądowego,
- ustanowienie zarządu tymczasowego,
- ustanowienie dozoru nad nieruchomością.
Eksmisja nie może zostać zastosowana jako środek zabezpieczenia spadku. Wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu spadku sąd zleci komornikowi sądowemu, wcześniej zaopatrzywszy orzeczenie wzmianką o jego wykonalności. Komornik dokona spisu majątku spadkowego, jednak musi tego dokonać w obecności dwóch świadków, a z czynności sporządzić protokół, który podpisują wszyscy obecni.
Należy przy tym zaznaczyć, że jeżeli strony zawarły umowę przedwstępną, w której określiły, że nieruchomość do czasu zawarcia umowy właściwej pozostanie we władaniu strony kupującej, to taka umowa jest tytułem prawnym do zajmowania nieruchomości, jednakże z chwilą jej rozwiązania niedoszły nabywca traci prawo do korzystania z nieruchomości i w konsekwencji może to powodować komplikacje przy dalszym zamieszkiwaniu w nieruchomości. Pod tym więc względem wcześniejsze rozwiązanie umowy nie byłoby wskazane. W wypadku braku tytułu prawnego do zamieszkiwania może Pani zostać zobowiązana do płacenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, a także może zostać wszczęte postępowanie eksmisyjne.
2007-10-08
powrót do listy pytań do prawnika
Porady prawne
