Pełny dostęp do Rejestru Cen Nieruchomości

Nowelizacja Prawa geodezyjnego i kartograficznego z 26 września 2025 r. otwiera obywatelom bezpłatny dostęp do Rejestru Cen Nieruchomości. To zmiana, która ułatwi kupującym i sprzedającym podejmowanie decyzji poprzez pełny wgląd w ceny nieruchomości.

26 września 2025 r. Sejm uchwalił nowelizację ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, która znacznie zmienia zasady dostępu do danych z Rejestru Cen Nieruchomości (RCN). Reforma ta wprowadza rozwiązanie polegające na pełnym nieodpłatnym dostępie do informacji o cenach transakcyjnych nieruchomości.

Co zmienia nowelizacja

Dotychczas dane z RCN były udostępniane odpłatnie, a wysokość i tryb pobierania opłat określały starostwa powiatowe. W praktyce oznaczało to nie tylko konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów, ale także brak jednolitości – procedury różniły się w zależności od powiatu. Nowelizacja z 26 września 2025 r. wprowadza dwie kluczowe zmiany, czyli zniesienie opłat za dostęp do RCN, tj. dane mają być udostępniane obywatelom i instytucjom nieodpłatnie, o ile służą im do celów własnych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą, i bez prawa dalszej publikacji w Internecie. Dodatkową zmianą jest ujednolicenie procedur – pojawi się nowe rozporządzenie wykonawcze, które usunie przepisy o odpłatności i wprowadzi jednolite wzory wniosków oraz zasady udostępniania danych.

RCN – co zawiera

Rejestr Cen Nieruchomości prowadzony jest przez starostów, na podstawie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zawiera on informacje pozyskiwane z aktów notarialnych, w szczególności:

• położenie i rodzaj nieruchomości,
• rzeczywiste ceny transakcyjne,
• inne dane niezbędne do analizy rynku nieruchomości.

Na podstawie RCN rzeczoznawcy majątkowi sporządzają operaty szacunkowe, banki oceniają ryzyko kredytowe, a inwestorzy podejmują decyzje dotyczące zakupu gruntów czy mieszkań.

Praktyczne znaczenie nowelizacji

Najbardziej odczuwalnym skutkiem nowelizacji będzie możliwość łatwego i darmowego sprawdzania cen transakcyjnych dla znacznie większego grona osób. W praktyce kupujący będą mogli porównać ceny w danej okolicy, a sprzedający zyskają wiedzę, po jakich cenach faktycznie sprzedają się nieruchomości podobne do ich własnych. Właściciele planujący inwestycje czy wynajem będą dysponowali bardziej obiektywną podstawą do negocjacji.

Skutki dla rynku i samorządów

Otwarcie danych RCN nie tylko ułatwi życie osobom prywatnym, ale także stworzy przestrzeń dla rozwoju nowych usług i narzędzi. Rynek stanie się bardziej przewidywalny i stabilny, a decyzje biznesowe będą podejmowane na podstawie konkretnych danych.

Do tej pory starostwa pobierały opłaty za udostępnienie danych, co stanowiło źródło ich dochodów. Po wejściu w życie nowych przepisów wpływy te znikną, a tym samym zmniejszą się dochody samorządów w tym zakresie.

Zakres dostępu do RCN

Ustawodawca wprowadził pewne ograniczenia w zakresie dostępu do systemy. Darmowe dane z RCN można wykorzystywać wyłącznie na potrzeby własne, niezwiązane z działalnością gospodarczą, i bez prawa dalszej publikacji w Internecie.

Podsumowanie

Nowelizacja Prawa geodezyjnego i kartograficznego z 26 września 2025 r. wywoła szereg skutków na rynku nieruchomości. Dzięki niej dane o cenach transakcyjnych staną się ogólnodostępne, a obywatele zyskają realną możliwość weryfikacji cen. Jednocześnie samorządy muszą przygotować się na dodatkowe obciążenia finansowe.