Porady prawneMój teść ustanowił notarialnie teściową współwłaścicielem swojego majątku (gospodarstwo rolne: budynki mieszkalne i gospodarcze, pole). Teściowa zmarła niedawno. Czy teść będzie musiał ponosić jakieś koszty podatkowe, by przejąć z powrotem...
Przez długi czas dziedziczenie gospodarstw rolnych podlegało szczególnym rygorom. Aby na podstawie ustawy odziedziczyć gospodarstwo rolne, konieczne było spełnienie przez spadkobierców w chwili otwarcia spadku wymogów, które określała ustawa z 31 stycznia 2001 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, w którym uznał za sprzeczne z Konstytucją wiele przepisów odnoszących się do dziedziczenia gospodarstw rolnych. Wyrok ten został ogłoszony 14 lutego 2001 r. i z tym dniem przepisy te utraciły moc obowiązującą. W związku z tym do spadków otwartych po 14 lutego 2001 r. (spadek ulega otwarciu z chwilą śmierci) – także jeżeli w ich skład wchodzi gospodarstwo rolne – będą się odnosić ogólne zasady dziedziczenia ustawowego. Jeżeli natomiast otwarcie spadku nastąpiło wcześniej, będą miały zastosowanie odpowiednie przepisy dotyczące dziedziczenia gospodarstw rolnych obowiązujące w dniu otwarcia spadku. Nabycie spadku jest opodatkowane podatkiem od spadków i darowizn. Jednak przepisy przewidują szereg zwolnień podatkowych, w tym także dotyczących gospodarstw rolnych z wyjątkiem budynków mieszkalnych, budynków zajętych na cele specjalistycznego chowu i wylęgu drobiu lub specjalistycznej hodowli zwierząt wraz z urządzeniami i ze stadem hodowlanym, urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych, jak szklarnie, inspekty, pieczarkarnie, chłodnie, przechowalnie owoców. W celu uregulowania własności gospodarstwa rolnego, którego jeden z współwłaścicieli nie żyje, konieczne jest:
- przeprowadzenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po osobie zmarłej,
- rozliczenie się z podatku od nabycia spadku,
- dokonanie działu spadku, w wyniku którego część gospodarstwa rolnego będącą własnością zmarłej osoby nabędzie drugi żyjący współwłaściciel.
Jeżeli spadkobiercy są zgodni co do sposobu podziału spadku (nabycia całości przez jednego z nich), działu spadku można dokonać w formie umowy (wymagana forma aktu notarialnego). Jeżeli nie są zgodni, każdemu z nich przysługuje prawo wniesienia sprawy o dział spadku do sądu.
2006-09-23
