Prosimy, odblokuj wyświetlanie reklam w naszym serwisie, są one związane z rynkiem nieruchomości.
To dzięki nim masz darmowy dostęp do naszych treści.

Z pozdrowieniami zespół KRN.pl :)


Artykuły Artykuły

Wrocławskie kamienice: DH Braci Barasch

Dom Handlowy Feniks we Wrocławiu
Dom Handlowy Feniks we Wrocławiu, źródło: Wikipedia

Dom Handlowy Braci Barasch jest jedną z tych kamienic, obok których nie można przejść obojętnie.

Historia Wrocławia w dużej mierze zapisana jest w jego kamienicach. Aby ją odczytać, należy najpierw zagłębić się w dzieje każdej z nich, a następnie wszystko poskładać w spójną całość. Dom Handlowy Braci Barasch – dziś „Feniks” – z pewnością jest jedną z tych kamienic, obok których nie można przejść obojętnie.

Budowa Domu Handlowego Braci Barasch

Dom Handlowy Braci Barasch (dawniej niem. Warenhaus Gebrüder Barasch) powstał w 1904 r. we wschodniej części Rynku. Został on zbudowany na miejscu wyburzonej kamienicy „Pod Zielonym Dzbanem” oraz nr 32, w której mieścił się „Magazyn Nowości” Moritza Sachsa. Jego inwestorami byli bogaci kupcy pochodzenia żydowskiego, bracia Arthur i Georg Barasch (właściciele sieci sklepów i domów handlowych m.in. w Magdeburgu, Katowicach, Gliwicach, Nysie i Królewcu), którzy za swoją siedzibę obrali właśnie Wrocław. Na budowę domu towarowego wybrali niezwykle prestiżową lokację – Rynek. Wkrótce po powstaniu, ich równie prestiżowa inwestycja stała się jednym z najważniejszych punktów w mieście.

Twórcą aż czterech koncepcji architektonicznych budynku był Georg Schneider. Nowoczesny i nieco abstrakcyjny dom handlowy – o powierzchni całkowitej 8 tys. m kw. – został zaprojektowany w duchu modnej wówczas secesji, z elementami elewacji nawiązującymi do architektury barokowej. Ponadto projekt przewidywał utworzenie pięknego dziedzińca oraz eleganckiego ogrodu zimowego ulokowanego przy wschodnim wejściu do budynku. Elewacja obiektu wykonana została z żelaza, śląskiego piaskowca, brązu i w przeważającej ilości ze szkła. Od strony Rynku wyposażono ją w witrynę sięgającą do piątego piętra, uwieńczoną łukiem, natomiast od strony ul. Szewskiej przeszklenie podzielono poziomymi pasami złotej mozaiki. Charakterystycznym i awangardowym punktem obiektu był 6,5-metrowy, podświetlany, szklany globus wieńczący narożną wieżyczkę od strony Rynku. W 1929 r. element ten został zniszczony w wyniku uderzenia pioruna i następnie, ze względów bezpieczeństwa, zdjęty z wieży. Współcześnie wielokrotnie przymierzano się do przywrócenia globu, jednak nigdy nie zrealizowano tego pomysłu.

Autorem secesyjnego, pełnego przepychu wnętrza był Julius Koblinsky. W ramach wykończenia wykorzystał on marmur, szlachetne drewno i klinkier, a jako ozdób użył sztukaterii, reliefów i secesyjnych detali. Piękne zdobnictwo uzupełniały nowoczesne technologie: siedem wind, centralne ogrzewanie parowe, elektryczne oświetlenie i wentylacja. Budynek posiadał sześć wejść i pięć kondygnacji handlowych z modnymi artykułami dla mężczyzn, kobiet i dzieci. Na ostatnim piętrze natomiast ulokowana była dodatkowo sala wypoczynkowa i kawiarnia.

 

Huczne otwarcie

Budowa Domu Handlowego Braci Barasch, pierwszego tak dużego i ekskluzywnego domu towarowego w ówczesnym niemieckim Breslau, stanowiła dla mieszkańców miasta swego rodzaju sensację. W gazetach pojawiały się wychwalające artykuły na temat nowego obiektu. Sami bracia Barasch nie ustępowali kroku prasie, tworząc reklamę godną współczesnych specjalistów ds. marketingu – w trakcie budowy rusztowania zdobiły ogromne zdjęcia zrealizowanych już przez braci Barasch domów handlowych. Skuteczna reklama, podsycająca do granic możliwości ciekawość wrocławian, i szum powstały wokół nowego domu towarowego sprawiły, że w dniu otwarcia, 4 października 1904 r., pod jego drzwiami zgromadził się tłum potencjalnych klientów. Właściwie od razu obiekt zyskał przychylność wrocławian, którzy chętnie spędzali czas w jego eleganckich wnętrzach. Mówiono, że stojąca w najbardziej prestiżowym miejscu Rynku Katherdale des Kommerz (‘Świątynia Komercji’) czy też Warenpalast (‘Pałac Towarów’) – bo tak nazywano piękny, luksusowy obiekt – stanowi konkurencję dla samego Ratusza.

Dom towarowy Gebrüder Barasch w dniu otwarcia w 1904 roku, źródło Wikipedia



Wielkie zmiany

„Świątynia Komercji” była najjaśniejszym punktem w całym mieście, jej luksus i wyjątkowość potrafiły oczarować każdego. Wydawało się, że nic nie jest w stanie przyćmić jej blasku. Rozgłos wokół niej nie trwał jednak długo, bowiem 2 kwietnia 1930 r. otwarto Dom Towarowy Wertheim – dzisiejszą Renomę. „Pałac Towarów” stracił miano największego i najbardziej ekskluzywnego w mieście na rzecz konkurencyjnej inwestycji braci Wertheim. Nowo powstały obiekt zachwycał wyjątkową elewacją z oryginalnymi złoceniami oraz niezwykłymi rzeźbami portretowymi przedstawiającymi twarze ludzi pochodzących z różnych kontynentów, symbolizującymi międzynarodowość towarów oraz otwartość na drugiego człowieka.

Rosnąca konkurencja oraz nadchodzące zmiany stylistyczne w architekturze hołdujące funkcjonalizmowi, czystej formie i minimalizmowi, wymusiły na braciach Barasch szybką decyzję o rewitalizacji ich domu towarowego w zgodzie z modernistycznym duchem. Najpierw zlikwidowano ogromny globus, następnie usunięto zachwycające, secesyjne oszklenia na rzecz małych, prostokątnych okien. Ostatecznie zrezygnowano także ze zbędnej ornamentyki – adekwatnie do modernistycznej idei głoszącej, że „ornament to zbrodnia”. Ponadto, poprzez likwidację wewnętrznego dziedzińca, kawiarni i ogrodu zimowego, powiększono przestrzeń komercyjną, szyldy zastąpiono nowoczesnymi neonami, dodano także ruchome schody. Dom Handlowy Braci Barasch zmienił się nie do poznania, bezpowrotnie tracąc swój pierwotny blask.

Epoka „Feniksa”

II wojna światowa nie była łaskawa ani dla braci Barasch, ani dla ich obiektu. Szykany i represje wobec Żydów, a zwłaszcza zamożnych kupców żydowskiego pochodzenia, spowodowały, że Baraschowie musieli zawiesić swoją działalność w Niemczech i czym prędzej uciec za granicę. Wówczas ich wrocławski budynek trafił w ręce hitlerowskich władz.

Po wojnie szybko odremontowano zniszczony obiekt, ponieważ w maju 1946 r. ówczesny Zarząd Miejski przekazał go Powszechnej Spółdzielni Spożywców z przeznaczeniem na dom towarowy i biura. Naprawiono wówczas zniszczony przez bomby dach, wstawiono okna i szyby, ułożono podłogę i odremontowano parter.

7 sierpnia 1946 r. zapadła ostateczna decyzja o przekazaniu budowli w użytkowanie Powszechnej Spółdzielni Spożywców we Wrocławiu, który jako pierwszy Spółdzielczy Dom Handlowy rozpoczął swoją działalność od sprzedaży na parterze towarów wolnorynkowych oraz realizacji przydziałowych kart odzieżowych. W 1965 r. sklep przyjął nazwę Spółdzielczy Dom Handlowy „Feniks”, a w 1995 r. doszło do pełnej prywatyzacji. Obecnie budynek stanowi własność członków Powszechnej Spółdzielni Spożywców "Feniks".

Symboliczny „Feniks” nie odrodził się jednak z popiołów: mimo licznych remontów i rewitalizacji, powiększenia powierzchni handlowej i wielobranżowości nigdy nie udało się odzyskać splendoru Domu Handlowego Braci Barasch.

Szkoda, że lata świetności dawnego Domu Handlowego Braci Barasch przeminęły bezpowrotnie. Piękny, doskonały architektonicznie na zewnątrz, niestety, wypełniony kiczem wewnątrz – tak dziś prezentuje się „Feniks”. Tymczasem powinien on przejąć spuściznę po braciach Barasch, powinien tętnić życiem, wypełniając się po brzegi klientami kupującymi w najlepszych sklepach. Można wynająć całe piętra dużym markom, które z łatwością przyciągną klientów. Artykuły spożywcze powinny znaleźć się na najwyższym piętrze, bo nie ma dla nich podziemnej kondygnacji, a na partnerze – firmy kosmetyczne. Takie rozwiązania widziałam w wielu domach towarowych Europy – rówieśnikach naszego „Feniksa”. Wrocławski rynek tętni życiem, szkoda tylko, że „Feniks” nie nadąża za nim, oferując towar, którego nie powinno być w tym miejscu – wyraża swoje zdanie Danuta Bator, administratorka z fotopolska.eu.

 

Źródło: KRN.pl 29-05-2013 | 2021-03-18

Czy ten artykuł był dla Ciebie interesujący?

5

Zainteresował Cię artykuł? Podaj dalej!

powrót do listy artykułów

Komentarze (0)

Pokaż wszystkie komentarze (0)

 

 

Deweloperzy

);