Porady prawne Porady prawne

Księga wieczysta a spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego

Spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania albo lokalu użytkowego może być wpisane do księgi wieczystej, ale nie musi. Jeśli jest wpisane, rodzi to poważne konsekwencje - sprzedaż czy darowizna takiego lokum może dojść do skutku tylko pod warunkiem wpisania nabywcy do księgi. Jeśli nabywca nie został wpisany, to nie uzyskał formalnie prawa do lokalu i nadal należy ono do poprzednika.

Tak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z 23 lipca 2003 r. (sygn. akt III CZP 50/02). Z tej uchwały płynie nauka dla wszystkich, którzy kupili od poprzedników prawa do lokali z założoną już księgą wieczysta i nie dopełnili ważnej formalności wpisu. Choć do uchwały miało zastosowanie stare prawo spółdzielcze z 1982 roku, to odnieść ją można także do obowiązującej ustawy z 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych. Unormowania, które dotyczą warunków zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, znalazły się także w nowej ustawie.

Na początku listopada 1999 roku Tadeusz K. zawarł z małżonkami K. notarialnie umowę sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do mieszkania. W umowie znalazły się pouczenia: o uzależnieniu skuteczności zbycia prawa czyli skuteczności transakcji, od przyjęcia nabywcy Tadeusza K. w poczet członków spółdzielni oraz o obowiązku ujawnienia nabywcy w księdze wieczystej niezwłocznie po przyjęciu go w poczet spółdzielni. Tadeusz K. uporał się z pierwszym obowiązkiem, ale o wpisanie siebie do księgi wieczystej nie wystąpił i nadal figurowali w niej małżonkowie K. Ponieważ mieli oni zaległości w zapłacie składek, ZUS wystąpił do sądu wieczystoksięgowego z wnioskiem o wpisanie hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa. W październiku 2002 roku ustanowiono hipotekę przymusową. Warto w tym miejscu przypomnieć, iż istota hipoteki polega na tym, że wierzyciel może domagać się ściągnięcia należności nią zabezpieczonej z obciążonej nieruchomości, bez względu na to, czyją stała się ona własnością, z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi jej właściciela, tj. takimi, których należności nie zostały w ten sposób zabezpieczone.

Od wpisu hipoteki przymusowej na rzecz ZUS Tadeusz K. wniósł apelację. Jego zdaniem hipoteka powinna być wykreślona z księgi, ponieważ zabezpiecza spłaty zobowiązań osób, którym spółdzielcze własnościowe prawo do tego mieszkania już nie przysługuje. Sąd II instancji uznał, że konieczne jest wyjaśnienie zagadnienia prawnego: czy przesłanką nabycia na podstawie umowy sprzedaży zawartej w okresie obowiązywania prawa spółdzielczego z 1982 roku własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, jest wpis nabywcy do księgi ?

Art. 223 par. 2 prawa spółdzielczego z 1982 r. mówił tylko o konieczności przyjęcia nabywcy w poczet członków i zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Takie same postanowienia zawiera art. 17 (2) obowiązującej ustawy z 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych. Jednocześnie obowiązuje ogólna zasada zapisana w kodeksie cywilnym, zgodnie z którą do przeniesienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości jeżeli prawo to jest ujawnione w księdze wieczystej - jest potrzebny wpis do tej księgi. Jest to tzw. wpis prawotwórczy. Bez niego transakcja nie wywrze zamierzonych skutków. Sąd Najwyższy stwierdził, że wyjątki od tej reguły muszą być wyraźnie zapisane w ustawie. W odniesieniu do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nie przewidziano ich, ani w starych przepisach, ani w obecnie obowiązujących. Dla Tadeusza K. oznacza to, że z powodu zaniedbania dotyczącego wpisu nie uzyskał prawa do mieszkania, którego dotyczyła transakcja. W momencie wpisu hipoteki przysługiwało ono nadal formalnie małżonkom K. Mogło więc dojść do obciążenia lokalu hipoteką z racji ich długów.

2003-07-23

powrót do listy orzecznictw

Prezenter inwestycji

Super Oferta

Villa sento
Casa Feliz
Kamienica Pilotów 29
Oaza Bronowice
Gryczana Gardens
Marine Hotel *****
Pasaż Fi
Sand Hotel ****
Cystersów 26

Villa sento

Kraków, ul. Zbrojarzy 

Casa Feliz

Kraków, Prądnik Biały, ul. Żabiniec 

Kamienica Pilotów 29

Kraków, Prądnik Czerwony, ul. Pilotów 

Oaza Bronowice

Kraków, Bronowice, ul. Stańczyka 

Gryczana Gardens

Kraków, Prądnik Biały, ul. Gryczana 

Marine Hotel *****

Kołobrzeg, ul. A. Sułkowskiego 

Pasaż Fi

Kraków, Podgórze, ul. Rzemieślnicza 

Sand Hotel ****

Kołobrzeg, ul. Zdrojowa 

Cystersów 26

Kraków, Grzegórzki, ul. Cystersów 
Super oferta: / poprzednia następna

Strony regionalne - województwa

dolnośląskielubelskiełódzkiemazowieckiepodkarpackiepomorskieświetokrzyskiewielkopolskiekujawsko-pomorskielubuskiemałopolskieopolskiepodlaskieśląskiewarminsko-mazurskiezachodniopomorskie

Wybrane nieruchomości

mieszkania na sprzedaż w Poznaniumieszkania na sprzedaż w Krakowiemieszkania na sprzedaż w Warszawiemieszkania na sprzedaż w Wrocławiumieszkania na sprzedaż w Gdańskudomy na sprzedaż w Poznaniudomy na sprzedaż w Krakowiedomy na sprzedaż w Warszawiedomy na sprzedaż w Wrocławiudomy na sprzedaż w Gdańskumieszkania do wynajęcia Krakówmieszkania do wynajęcia Warszawamieszkania do wynajęcia Poznańmieszkania do wynajęcia Wrocławmieszkania do wynajęcia Gdyniamieszkania do wynajęcia Gdańskmieszkania do wynajęcia Łódźmieszkania do kupieniamieszkania na wynajemkamienice na sprzedażdomy na sprzedaż powiat Ryckimieszkania na wynajem powiat Pułtuskidomy na sprzedaż gmina Józefówdomy na wynajem gmina Skarbimierzdomy na sprzedaż w Świętosławiedomy na wynajem w Łodzierzmieszkania na sprzedaż w Łowkowicach

Producenci

Farby Śnieżka